Η «Φυλακή του Σωκράτη»

Όπως έχω ήδη αναφέρει σε προηγούμενο άρθρο οι λόφοι που περιβάλλουν την Ακρόπολη μπορεί σήμερα να είναι κατάφυτοι, αλλά στην αρχαιότητα αποτελούσαν μέρος του αστικού ιστού της πόλης. Θα πρέπει να τους φανταστούμε καλυμμένους από σπίτια, στριμωγμένα γύρω από στενά και λαβυρινθώδη σοκάκια, πολλά από τα οποία θα είχαν σκαλιά. Η εικόνα που θα έδιναν θα πρέπει να ήταν πολύ όμοια με εκείνη πολλών νησιών σήμερα, όπως π.χ., τους λόφους της Σύρου.

Ο συνωστισμός και η ανάγκη εξεύρεσης χώρου οδήγησε πολλούς στο να δημιουργήσουν επιπλέον δωμάτια μέσα στο φυσικό βράχο, παρόμοια με τα γνωστά υπόσκαφα της Σαντορίνης. Ένα από αυτά τα κτίρια, στο λόφο των Μουσών (Φιλοπάππου), με τρία δωμάτια σκαμμένα στο βράχο, θεωρήθηκε από πολύ παλιά, ως η «Φυλακή του Σωκράτη». Μολονότι τα σπηλαιώδη δωμάτια θυμίζουν «μπουντρούμι», η άποψη αυτή οφείλει περισσότερα στη φαντασία παρά στην πραγματικότητα και η πιθανότητα να ήταν φυλακή πρέπει μάλλον ν’ αποκλειστεί. Πρώτον, γιατί βρισκόταν στην καρδιά μιας πυκνοκατοικημένης συνοικίας της πόλης και δεύτερον, γιατί δεν έχει βρεθεί κανένα στοιχείο που να τεκμηριώνει μια τέτοια χρήση.

Prison-of-Socrates (1)

H «Φυλακή του Σωκράτη» όπως είναι σήμερα. Προσέξτε τις δοκοθήκες πάνω από τις πόρτες.

Τι ήταν όμως αυτό το κτίριο; Η αλήθεια είναι πως δεν ξέρουμε, όπως δεν ξέρουμε και τη χρήση των τριών υπόσκαφων δωματίων. Ωστόσο, μπορούμε να εικάσουμε πολλά, με βάση τη μορφή του. Οι περισσότερες από τις τρύπες στο βράχο έχουν κανονική διάταξη και πρέπει να ήταν δοκοθήκες. Τα δοκάρια (στηριγμένα από τη μια πλευρά στο φυσικό βράχο και από την άλλη σε πλίνθινο τοίχο) θα στήριζαν το πάτωμα του πρώτου ορόφου. Μια μικρή σκάλα λαξευμένη στα νότια του κτιρίου μας κάνει να υποθέτουμε ότι ίσως υπήρχε κι άλλος ένας όροφος πάνω από τον πρώτο. Στο εξωτερικό δάπεδο του κτιρίου έχουν λαξευτεί αγωγοί, οι οποίοι κατέληγαν στους αγωγούς που διακρίνονται λαξευμένοι πάνω από τα τρία δωμάτια. Θα πρέπει να διοχέτευαν νερό στη δεξαμενή που υπάρχει στο βάθος.

Prison-of-Socrates (2)

Η «Φυλακή του Σωκράτη»: το κάτω μέρος της σκάλας που οδηγούσε στον πάνω όροφο διακρίνεται στα αριστερά της εικόνας.

Μπορεί να μην ξέρουμε τη χρήση του χώρου στην αρχαιότητα, ξέρουμε όμως με σιγουριά τη χρήση του στα μέσα του εικοστού αιώνα: λίγο πριν την έλευση των Γερμανών, τα δωμάτια σκεπάστηκαν με ένα παχύ στρώμα μπετόν και έμειναν έτσι σε όλη τη διάρκεια του πολέμου. Παρά την ύπαρξη αρχαιολόγων στο Γερμανικό επιτελείο, κανείς δεν υποψιάστηκε ότι πίσω από τον τσιμεντένιο τοίχο κρύβονταν αρκετά από τα εκθέματα του Εθνικού Αρχαιολογικού Μουσείου, τα οποία με τον τρόπο αυτό γλίτωσαν τη διαρπαγή.

Prison-of-Socrates (3)

Η «Φυλακή του Σωκράτη»μετά τον πόλεμο: μόνο δύο θύρες έχουν ανοιχτεί στον τσιμεντένιο τοίχο καλύπτει ακόμη το μνημείο.

Gallery

Γάτα στο Ολυμπιείο

This gallery contains 1 photo.

Ο Ναός του Ολυμπίου Διός στην Αθήνα γνώρισε πολλές οικοδομικές φάσεις, οι οποίες συνολικά διήρκεσαν πάνω από 650 χρόνια (από το 520 π.Χ. ως το 132 μ.Χ.). Ίχνη της πρώτης οικοδομικής φάσης μπορείτε ακόμη και σήμερα να δείτε στο ιερό, … Συνέχεια ανάγνωσης

Gallery

Ο Μηχανισμός των Αντικυθήρων

This gallery contains 2 photos.

«Αυτό το εύρημα είναι απλά εκπληκτικό, μοναδικό στο είδος του. Ο σχεδιασμός είναι άψογος, τα αστρονομικά δεδομένα χωρίς κανένα λάθος. Ο τρόπος που έχει σχεδιαστεί με αφήνει άναυδο. Όποιος το κατασκεύασε, το έκανε με εξαιρετική προσοχή … από άποψη ιστορικής … Συνέχεια ανάγνωσης

Gallery

Νέα στοιχεία για την καταστροφή του Μινωικού Πολιτισμού

This gallery contains 3 photos.

Συνάδελφοι από την Κρήτη με πληροφορούν για νέες ανακαλύψεις οι οποίες μπορεί ν’ αλλάξουν για πάντα τις καθιερωμένες απόψεις για το τέλος του Μινωικού πολιτισμού. Η μερική αποκρυπτογράφηση του Δίσκου της Φαιστού από τον Δρ. Γκάρεθ Όουενς επέτρεψε σε μια … Συνέχεια ανάγνωσης

Gallery

Μπούρτζι

This gallery contains 1 photo.

Σα να βγαίνει μέσ’ από τη θάλασσα, το Μπούρτζι κυριαρχεί στον ορίζοντα της πόλης του Ναυπλίου. Χτισμένο πάνω στη μικρή νησίδα των Αγίων θεοδώρων, είναι ένα θαλάσσιο οχυρό που σκοπό είχε την προστασία του λιμανιού από εχθρικά πλοία. Κατασκευάστηκε από … Συνέχεια ανάγνωσης

Gallery

Το γυαλί στην αρχαιότητα

This gallery contains 2 photos.

Η κατασκευή γυαλιού απαιτεί πολύ απλές πρώτες ύλες, με βασικότερη την κοινή άμμο. Ως υλικό ήταν γνωστό ήδη από την εποχή του Χαλκού (περίπου από το 2500 π.Χ.). Όμως η κατεργασία του γυαλιού παρουσίαζε δυσκολίες, πράγμα που το έκανε είδος … Συνέχεια ανάγνωσης

Gallery

25 αιώνες ιστορίας σε μια ματιά

This gallery contains 1 photo.

Υπάρχει ένα μέρος στην Αθήνα που λες κι είναι φτιαγμένο για μάθημα ιστορίας. Ένα μέρος όπου θα δείτε γύρω σας να ξεδιπλώνεται όλη η ιστορία της πόλης  και ίσως και της Ελλάδας. Εκεί θα βρείτε μνημεία που ξεκινούν από την … Συνέχεια ανάγνωσης

Gallery

Πνύκα

This gallery contains 11 photos.

Ο λόφος της Πνύκας αποτελεί μέρος του συγκροτήματος των λόφων που βρίσκονται δυτικά της Ακρόπολης. Σήμερα είναι κατάφυτος με δέντρα και αποτελεί έναν από τους λίγους χώρους πρασίνου της πόλης. Στην αρχαιότητα όμως, αποτελούσε μέρος του οικιστικού ιστού της αρχαίας … Συνέχεια ανάγνωσης

Gallery

Επιτύμβιο γυναίκας με παπύρους

This gallery contains 1 photo.

Κάνοντας την έρευνά μου για το προηγούμενο άρθρο κοίταξα πολλά επιτύμβια, ανάμεσα στα οποία και αυτό που δημοσιεύω σήμερα. Είναι αρκετά ασυνήθιστο γιατί συνήθως οι γυναίκες στα επιτύμβια παριστάνονται να κοιτάζουν μελαγχολικά είτε κοσμήματα, είτε καθρέφτη. Αντίθετα, τοποθετώντας ένα κουτί με παπύρους … Συνέχεια ανάγνωσης

Gallery

Αρχαίος Ελληνικός υπολογιστής; Μα φυσικά!

This gallery contains 8 photos.

Είναι δυνατό να μην είχαν υπολογιστές οι αρχαίοι έλληνες; Αυτοί που επινόησαν τα πάντα; Όσοι έχουν μυαλό καταλαβαίνουν πως οι αρχαίοι μας πρόγονοι ήξεραν πολύ περισσότερα απ’ όσα γνωρίζουμε εμείς σήμερα. Μόνο κάτι βαρετοί τύποι αρνούνται πασιφανείς αλήθειες, ακόμη κι … Συνέχεια ανάγνωσης