Θέλω να γεράσω μαζί του – μια απελπισμένη παράκληση 24 αιώνων

Πριν 24 αιώνες περίπου, μια γυναίκα που μάλλον την έλεγαν Φίλα, αγαπούσε τον Διονυσοφώντα. Δεν ξέρουμε αν ο έρωτάς της είχε γνωρίσει κάποτε ανταπόκριση, αν ο Διονυσοφώντας ενθάρρυνε τις ελπίδες της ή αν της είχε δώσει υποσχέσεις που δεν είχε πρόθεση να τηρήσει. Αυτό που ξέρουμε είναι ότι κάποια στιγμή ανακοινώθηκε ο προσεχής γάμος του Διονυσοφώντα με μια άλλη γυναίκα, τη Θέτιμα. Δεν έχουμε ιδέα αν ο γάμος ήταν από έρωτα ή προξενιό, αλλά ξέρουμε ότι το ερωτικό αυτό τρίγωνο διαδραματίστηκε στην Πέλλα, αρχαία πρωτεύουσα του βασιλείου της Μακεδονίας στο πρώτο μισό του 4ου αιώνα π.Χ. (400-350 π.Χ.).

Βλέποντας τον άντρα που αγαπούσε να ετοιμάζεται να παντρευτεί άλλη, η Φίλα θα πρέπει να προσέτρεξε στην Αφροδίτη. Φαίνεται όμως πως οι προσευχές της δε βρήκαν ανταπόκριση, γιατί οι προετοιμασίες για το γάμο συνεχίστηκαν. Στην απελπισία της, η Φίλα σκέφτηκε πως, αφού η θεά του έρωτα δεν εισάκουσε τις παρακλήσεις της, δεν είχε άλλη επιλογή από το να καταφύγει στους δαίμονες. Πρέπει να προσέγγισε κάποια ή κάποιον που είχε τη φήμη ότι κάνει μάγια, για να της γράψει σ’ ένα φύλλο μολύβδου αυτό το ξόρκι:

incantation_strip_of_lead

«Μ’ αυτή τη γραφή δένω το γάμο του Διονυσοφώντα με τη Θέτιμα και με κάθε άλλη γυναίκα, είτε χήρα, είτε ανύπαντρη. Και την εμπιστεύομαι στον Μάκρωνα και τους δαίμονες. Και μόνο αν εγώ η ίδια ξεθάψω και διαβάσω αυτό, τότε να παντρευτεί ο Διονυσοφών, κι όχι πριν. Αλλ’ ακόμη και τότε να μην παντρευτεί καμία άλλη παρά μόνο εμένα. Και μόνο εγώ να γεράσω μαζί του, καμία άλλη. Σας ικετεύω αγαπητοί δαίμονες, γιατί είμαι μόνη κι έρημη, χωρίς φίλους. Αλλά φυλάξτε το αυτό για να μη γίνουν αυτά και να χαθεί κακήν κακώς η Θέτιμα. […] κι εγώ να γίνω τρισευτυχισμένη […].»

incantation_drawing

Η Φίλα, όπως και πολλοί δεισιδαίμονες σύγχρονοί της πίστευαν πως ο μόνος τρόπος να λάβουν οι δαίμονες του κάτω κόσμου το μήνυμα αυτό ήταν με προσωπική παράδοση. Κι εφόσον το να κατέβει κάποιος από τους ζωντανούς στον κάτω κόσμο ήταν αδύνατο, προφανώς έπρεπε να το παραδώσει κάποιος νεκρός. Έτσι η Φίλα κατάφερε να τυλίξει το ξόρκι της γύρω από το χέρι κάποιου νεκρού (ίσως του Μάκρωνα, που αναφέρεται στο κείμενο), πριν τον ενταφιασμό του. Η Φίλα ασφαλώς περίμενε πως ο νεκρός θα μετέφερε το μήνυμα στον Άδη μετά την κηδεία του.

incantation_transcript

Τέτοια ξόρκια (που λέγονταν κατάδεσμοι) βρίσκουμε αρκετά συχνά σε αρχαία νεκροταφεία, πράγμα που μαρτυρεί πως η πρακτική ήταν διαδεδομένη σ’ όλο το πλάτος του Ελληνικού κόσμου. Το συγκεκριμένο είναι γραμμένο σε απλή λαϊκή γλώσσα, στο Δωρικό ιδίωμα που μιλιόταν στην περιοχή της Μακεδονίας την εποχή περίπου που ο Φίλιππος ανέβηκε στο θρόνο. Σήμερα, ο κατάδεσμος της Φίλας βρίσκεται στο μουσείο της Πέλλας.

Δυστυχώς, δε θα μάθουμε ποτέ την κατάληξη της ιστορίας. Άραγε εισακούστηκε η παράκληση της Φίλας; Παντρεύτηκε τελικά ο Διονυσόφων τη Θέτιμα, ή γύρισε πάλι στη Φίλα κι έζησαν μαζί ως τα βαθιά γεράματα;

Αυτό που ξέρουμε σίγουρα είναι πως ο Μάκρων φύλαξε το μήνυμά της αιώνες ολόκληρους, και απαιτήθηκαν οι επίμονες προσπάθειες των αρχαιολόγων για να αποκαλύψει τελικά το μυστικό.

Advertisements
Gallery

Τι θέλει να πει ο Αδριανός; Σύμβολα ενός αυτοκράτορα

This gallery contains 3 photos.

O Αδριανός, για τον οποίο μιλήσαμε στην προηγούμενη ανάρτηση, γεννήθηκε σαν σήμερα, στις 24 Ιανουαρίου του 76 μ.Χ. στην πόλη Ιτάλικα της Ισπανίας. Σαράντα ένα χρόνια αργότερα, θα γινόταν ο 14ος Ρωμαίος αυτοκράτορας. Ο Αδριανός άφησε το σημάδι του σε … Συνέχεια

Gallery

Αυτή τη φορά, οι Σπαρτιάτες ήταν στην ώρα τους

This gallery contains 2 photos.

Προχθές στον 34ο «Aυθεντικό» Μαραθώνιο δρόμο εντύπωση προκάλεσε η παρουσία μιας ομάδας Πολωνών δρομέων που, ντυμένοι σαν τους κινηματογραφικούς Σπαρτιάτες της ταινίας «300» (αλλά με κάλτσες  και αθλητικά παπούτσια), έτρεξαν από το Μαραθώνα ώς το Παναθηναϊκό Στάδιο. Τολμώ να ομολογήσω … Συνέχεια

Gallery

Ολυμπιακή εκεχειρία – μύθος ή πραγματικότητα;

This gallery contains 7 photos.

Ολυμπιάδες που ακυρώνονται λόγω πολέμων, χώρες που αποκλείονται από τη συμμετοχή, μποϊκοτάζ, πολιτικές διαμαρτυρίες, μια τρομοκρατική επίθεση – αυτά και άλλα πολλά αμαυρώνουν τις σύγχρονες Ολυμπιάδες. Πολλοί κουνούν το κεφάλι λέγοντας πως αυτά δε θα γινόταν ποτέ στην αρχαιότητα τότε … Συνέχεια

Gallery

Η «Φυλακή του Σωκράτη»

This gallery contains 3 photos.

Όπως έχω ήδη αναφέρει σε προηγούμενο άρθρο οι λόφοι που περιβάλλουν την Ακρόπολη μπορεί σήμερα να είναι κατάφυτοι, αλλά στην αρχαιότητα αποτελούσαν μέρος του αστικού ιστού της πόλης. Θα πρέπει να τους φανταστούμε καλυμμένους από σπίτια, στριμωγμένα γύρω από στενά … Συνέχεια

Gallery

Νέα στοιχεία για την καταστροφή του Μινωικού Πολιτισμού

This gallery contains 3 photos.

Συνάδελφοι από την Κρήτη με πληροφορούν για νέες ανακαλύψεις οι οποίες μπορεί ν’ αλλάξουν για πάντα τις καθιερωμένες απόψεις για το τέλος του Μινωικού πολιτισμού. Η μερική αποκρυπτογράφηση του Δίσκου της Φαιστού από τον Δρ. Γκάρεθ Όουενς επέτρεψε σε μια … Συνέχεια

Gallery

25 αιώνες ιστορίας σε μια ματιά

This gallery contains 1 photo.

Υπάρχει ένα μέρος στην Αθήνα που λες κι είναι φτιαγμένο για μάθημα ιστορίας. Ένα μέρος όπου θα δείτε γύρω σας να ξεδιπλώνεται όλη η ιστορία της πόλης  και ίσως και της Ελλάδας. Εκεί θα βρείτε μνημεία που ξεκινούν από την … Συνέχεια

Gallery

Αιγοπρόβατα στην Κρήτη

This gallery contains 2 photos.

Τριγυρνώντας στο νησί της Κρήτης βλέπει κανείς παντού πρόβατα και κατσίκια, άλλοτε χαμηλά… … κι άλλοτε πάνω σε απότομα βράχια που σε κάνουν ν’ αναρωτιέσαι τι στο καλό βρίσκουν και τρώνε εκεί πάνω: Όταν δε βόσκουν πέτρες, τα πρόβατα και … Συνέχεια

Gallery

Η καταστροφή του Παρθενώνα εικονογραφημένη, 1707 μ.Χ.

This gallery contains 8 photos.

Τη νύχτα της 26ης προς 27ης Σεπτεμβρίου 1687, οι όλμοι του βενετικού πυροβολικού έριξαν τις μοιραίες βόμβες που κατέστρεψαν τον Παρθενώνα. Ο ναός που είχε αψηφήσει σεισμούς και επιδρομές τόσων αιώνων, καταστράφηκε σαν σήμερα, πριν 328 χρόνια. Ευτυχώς, κάποιοι ευρωπαίοι … Συνέχεια

Gallery

Ένα γκραφίτι της Κατοχής

This gallery contains 1 photo.

Σαν σήμερα, πριν 71 χρόνια, τα γερμανικά στρατεύματα είχαν ήδη αρχίσει να αποσύρονται από τη νότια Ελλάδα. Η Αθήνα όμως ήταν ακόμη υπό κατοχή. Σαν σήμερα λοιπόν, τις τελευταίες μέρες τις Κατοχής, το ΕΑΜ γιόρταζε τα τρίτα του γενέθλια κι … Συνέχεια