Gallery

Καραθεοδωρή & Αϊνστάιν

Κάπου στο Γκάζι, τα πρόσωπα του Αλβέρτου Αϊνστάιν και του Κωνσταντίνου Καραθεοδωρή συνδυάζονται σε ένα γκραφίτι του έλληνα καλλιτέχνη INO. Ποιος όμως είναι ο άνθρωπος δίπλα στον πατέρα της θεωρίας της Σχετικότητας;

Einstein-Karatheodory

Πολυπολιτισμικό ξεκίνημα

Ο Κωνσταντίνος Καραθεοδωρή γεννήθηκε Οθωμανός υπήκοος στο Βέλγιο, όπου ο πατέρας του, γόνος επιφανούς ελληνικής οικογένειας, υπηρετούσε ως γραμματέας του Οθωμανικού Προξενείου. Μεγάλωσε μιλώντας πολλές γλώσσες και σπούδασε στρατιωτικός μηχανικός στο Βέλγιο.

Μετά την αποφοίτησή του από τη σχολή, ο Καραθεοδωρή πήγε στα Χανιά, όπου γνώρισε τον Ελευθέριο Βενιζέλο. Μετά από σύντομο διάστημα σε έργα οδοποιίας στην Λέσβο, εργάστηκε στο Φράγμα του Ασσιούτ, στην Αίγυπτο. Εκεί αποφάσισε να εγκαταλείψει το επάγγελμά του για σπουδές μαθηματικών.

Η σχέσεις του με την Ελλάδα

Μετά την εκπόνηση της διατριβής του, ζήτησε να εργαστεί στην Ελλάδα, έλαβε όμως την απάντηση ότι θα μπορούσε να απασχοληθεί μόνο ως δάσκαλος σε σχολεία της επαρχίας. Ο Καραθεοδωρή επέστρεψε στη Γερμανία, όπου εργάστηκε διδάσκοντας μαθηματικά σε διάφορα πανεπιστήμια.

Το 1911, μετά από πρόσκληση του Ελευθέριου Βενιζέλου, ο Καραθεοδωρή συμμετείχε στην επιτροπή επιλογής καθηγητών για το Πανεπιστήμιο Αθηνών. Το 1919, μετά από πρόσκληση της Ελληνικής Κυβέρνησης, εγκατέλειψε τη θέση του στο Βερολίνο και μετέβη στην Ελλάδα για να οργανώσει το δεύτερο πανεπιστήμιο της χώρας, στη Σμύρνη. Στο μεταξύ, ανέλαβε θέση καθηγητή αναλυτικής Γεωμετρίας στο Πανεπιστήμιο Αθηνών. Στις 28/7/2020 ορίστηκε επίσημα επικεφαλής της οργανωτικής επιτροπής και Καθηγητής Μαθηματικών του νέου πανεπιστημίου. Πέρασε μεγάλο μέρος του 1921 ταξιδεύοντας στην Ευρώπη για να αγοράσει βιβλία και εξοπλισμό για το νέο πανεπιστήμιο, το οποίο όμως δεν άνοιξε ποτέ, λόγω της αντεπίθεσης των Τούρκων.

Μετά την κατάρρευση του μικρασιατικού μετώπου, ο Καραθεοδωρή κατόρθωσε να διασώσει τη βιβλιοθήκη και πολλά από τα εργαστηριακά όργανα του Ιωνικού Πανεπιστημίου, τα οποία βρίσκονται σήμερα στο Μουσείο Φυσικών Επιστημών του Πανεπιστημίου Αθηνών. Το 1922 διορίστηκε καθηγητής στο Πανεπιστήμιο Αθηνών και το 1923 στο Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο. Το 1924 εγκατέλειψε την Ελλάδα οριστικά, μολονότι το 1926 αναγορεύτηκε μέλος της νεοϊδρυθείσας Ακαδημίας Αθηνών. Πέρασε το υπόλοιπο της σταδιοδρομίας του διδάσκοντας σε διάφορα πανεπιστήμια της Γερμανίας.

Το έργο του

Το έργο του Καραθεοδωρή τον κατατάσσει ανάμεσα στους μεγαλύτερους μαθηματικούς του 20ου αιώνα. Ασχολήθηκε με σχεδόν κάθε πεδίο των μαθηματικών και σε όλα συνεισέφερε σημαντικά έργα. Οι αποδείξεις του, διακρίνονται για την απλότητα και τη σαφήνειά τους. Η ίδια σαφήνεια, σε συνδυασμό με μια αντισυμβατική διδακτική προσέγγιση διακρίνει και τα διδακτικά του συγγράμματα. Ο Καραθεοδωρή εργάστηκε επίσης για την ίδρυση πολλών εκπαιδευτικών ιδρυμάτων.

Η σχέση του με τον Αϊνστάιν

Δυστυχώς, με εξαίρεση τους μαθηματικούς, το έργο του παραμένει άγνωστο στο ευρύ κοινό, στο οποίο είναι περισσότερο γνωστός για τη σχέση του με τον Αϊνστάιν. Ανάμεσα στους δύο επιστήμονες υπήρχε συνεργασία και αμοιβαίος σεβασμός και λέγεται πως ο Καραθεοδωρή βοήθησε στην ανάπτυξη της θεωρίας της Ειδικής Σχετικότητας (η οποία δημοσιεύτηκε το 1905). Ωστόσο, καθώς οι σωζόμενες επιστολές ανάμεσα στους δύο χρονολογούνται από το 1916 και εξής (δηλαδή μετά τη δημοσίευση και της δεύτερης θεωρίας, της Γενικής Σχετικότητας), αυτή η υπόθεση πιθανότατα δεν ευσταθεί. Λέγεται πως σε μια συνέντευξη που έδωσε το 1954, ο Αϊνστάιν αναφέρθηκε στον Καραθεοδωρή ως «ο δάσκαλός μου». Επειδή μεταξύ τους δεν υπήρξε διδακτική σχέση, είναι πιθανό πως ο Αϊνστάιν αναφερόταν στην εργασία του Καραθεοδωρή για την Ειδική Σχετικότητα (1924), στην οποία έδειξε πώς θα μπορούσαν να απλοποιηθούν τα αξιώματα της θεωρίας.


Σημείωση: Μολονότι συχνά το όνομά του αναφέρεται στην ονομαστική, ο ίδιος ο Κ. Καραθεοδωρή έγραφε το όνομά του στη γενική (όπως Ιωάννου, Γεωργίου κτλ).

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s